Online eğitimleri hazırlayan kişilerin unvan ve görev tanımları nelerdir? Bu kişilerin ne gibi temel becerileri vardır ve birlikte nasıl çalışırlar? Projeye katkıları nedir?
Öncelikle şunu belirtelim, e-Öğrenme projelerindeki çeşitli roller projenin bağlamına ve çalışılan kuruma göre değişiklik gösterir. Çoğu zaman yalnızca birkaç kişiyle, bazen de çalıştığınız projeye veya bulunduğunuz kuruma bağlı olarak daha fazla kişiyle işbirliği içinde çalışmanız gerekebilir.
Sırasıyla her rolün temel sorumluluklarına göz atalım.
Program Yöneticisi
Genel olarak, e-Öğrenme projesinin ürünlerinin tesliminden sorumludur. Bütçe sahibi, projeyi başlatan ve temel kararları veren kişidir. Program yöneticileri farklı organizasyonlarda Learning & Development veya İK Yöneticisi olarak da karşımıza çıkabilirler.
- Bütçe atamak,
- Paydaşlar ile iletişim kurmak,
- Projenin aşamalarını onaylamak,
- Kursun başarısını ve getirisini değerlendirmek sorumlulukları arasındadır.
Proje Yöneticisi
Bu pozisyondaki kişi, eğitimin bütçeyi aşmadan, planlanan zamanda ve beklentileri karşılayacak şekilde teslim edildiğinden emin olmalıdır. Program yöneticisiyle birlikte proje planına ve bütçesine onay verir. Öğrenme deneyiminin tasarım ve geliştirme sürecini, ve tüm takım üyelerini yöneten kişidir. Süreç boyunca son teslim tarihini de gözeterek, kalite standartlarını ve bütçeyi korumak için çalışır.
Konu Uzmanı (SME)
SME (Subject Matter Expert) olarak da bilinen bu kişi, uzaktan eğitim projesi için dijitale dönüştürülecek içeriğin alan uzmanıdır. Mevcut bir eğitmen veya organizasyonun belli bir ekibi ya da departmanında çalışan biri olabilir.
- Öğretim tasarımcısıyla doğrudan muhatap olacak kişidir; onunla kaynak içerikleri paylaşmakla görevlidir.
- Kursun öğrenme hedeflerine onay verir ve hikaye panosunun (storyboard) geliştirilmesinde öğretim tasarımcısına destek olur.
- Ders içeriklerindeki bilgilerin doğruluğunu kontrol eder.
Özellikle de şirket projelerinde birlikte çalışacağınız konu uzmanlarının çoğu zaman öğretme uzmanlıklarının olmadığını ve sadece eğitime kaynak sağlayacak doküman ve slaytları sunacak kişiler olduklarını hatırlatmak isterim.
Öğretim Tasarımcısı
Öğrenme Deneyimi Uzmanı veya e-Öğrenme Tasarımcısı olarak da adlandırılabilen bu kişi, SME’den aldığı içeriği, belirlemiş oldukları öğrenme hedeflerine odaklı, interaktif bir dijital öğrenme deneyimine dönüştürmek için hazırlık yapar.
- Öğrenme teorilerini ve metodolojilerini kullanarak, kaynak içeriğin hedef kitleye doğru amaçla sunulduğundan ve farklı öğrenme tercihlerine hitap eden, pozitif bir öğrenme ortamı yaratıldığından emin olmak için konu uzmanı ile birlikte çalışır.
- Katılımcıların profilini analiz eder, eğitim içeriğinin taslağını çıkarır, hikaye panosu oluşturur ve bir ölçme-değerlendirme stratejisi belirler.
- Kullanılacak gerçek hayat senaryoları için bir aksiyon haritası (action mapping) ortaya çıkarır ve senaryo diyaloglarını yazar.
Daha detaylı bir görev tanımı ve aşamalı anlatımı için bu yazıyı inceleyebilirsiniz » ADDIE Modeli
Bu noktada ekibe bir Editör dahil edilebilir. İçeriklerdeki dilin tutarlılığını, dilbilgisini, imla hatalarını, vs. düzeltir, referansları ve telif haklarını kontrol eder.
Geliştirici (eLearning Developer)
Çoğu zaman bu görev de öğretim tasarımcısının iş tanımı içerisindedir, ancak kurum içinde daha fazla teknik bilgi ve beceriye sahip bir öğrenme deneyimi uzmanı mevcutsa iş bölümü yapılır.
- Geliştirici, öğretim tasarımcısından hikaye panosunu alır ve Articulate Storyline gibi bir dijital eğitim hazırlama aracını kullanarak içeriğin görsel tasarım ve programlamasını oluşturur.
- Geliştiricilerin birçok dijital araçta teknik uzmanlığının yanı sıra, genellikle görsel tasarım ve kullanıcı deneyimi (UX) uzmanlıkları da vardır.
- Ders içeriklerini geliştirmek için ses dosyaları, ses kayıtları, animasyonlar, simülasyonlar, videolar, etkileşimli test araçları, vs. kullanabilirler.
Topluluk Yöneticisi
Bu mevki aynı zamanda eModeratör veya mentor olarak da adlandırılabilir. Çoğunlukla fazla önemsenmeyen bir roldür. Bu kişi,
- Eğitim başladığı andan itibaren kurs katılımcılarına çevrimiçi destek, rehberlik ve mentorluk hizmeti sağlar; karşılaştıkları sorunlarda onlara yardımcı olur.
- Sisteme giriş yapabildiklerinden emin olup, öğrenme deneyimlerini gözlemler ve geribildirim toplar.
- Elde ettiği analizleri paydaşlara bildirir.
Ne yazık ki birçok şirket, online eğitim projelerinde öğretim tasarımcılarına da gereken önemi vermeyebiliyor ve projeler konu uzmanından direkt geliştiriciye aktarılıyor.
Bunun sonucu olarak, katılımcıların,
“ben şimdi bunu niye yapıyorum?”,
“bu eğitimin bana ne faydası oldu?”,
“vaktimizi neden böyle bir şeyle harcadık, biz bunu zaten böyle yapıyorduk?”gibi tepkiler verebileceği, öğrenme hedeflerini tutturamayan, motivasyonu düşüren ve pasif bir öğrenme deneyimi sunan eğitimler ortaya çıkabiliyor.
İyi bir öğretim tasarımcısı, bu gibi problemleri bertaraf edebilmek için bir eğitimi ‘yetişkin öğrenme teorileri’ne uygun olarak, öğrenme hedeflerine odaklanmış, eğlenceli, motive edici ve etkileşimli bir deneyime dönüştürecek donanıma sahiptir.
Yukarıda bahsi geçen görev tanımları, roller arasında iç içe geçebilir veya bir kişi birden fazla rolü üstlenebilir. Hepsi projeye, çalışanların becerilerine ve çalıştıkları kuruma bağlıdır.
Kaynak: Digital Learning Institute
Görseller: upklyak, Drazen Zigic, rawpixel
Sinem Başaran